-
VHF - DX
VHF ile neler yapabiliriz yazımızın ikinci kısmında VHF ile uzak mesafe görüşebilmek için hangi şartların oluşmasını beklemeliyiz..
Hangi olaylar bizim QSO yapmamızda yardımcı olabilir, bunları inceleyeceğiz.
Birinci bilgi; VHF 2m DX haberleşme için, genel çağrı frekansı FM de 145.500, SSB de 144.300 MHZ tir.
Ağırlıklı olarak 144.300 SSB kullanılmaktadır.
6m bandı için SSb 50.150 MHZ, 51.510 ise FM çağrı frekansı olarak gosteriliyor. 50 mhz tarafında fazla bir tecrubem olmadığı için bu kısım yanlış olabilir.
Bildiğiniz gibi VHF ve üzeri frekanslarda bize uzak mesafe haberleşmede yardımcı olan Iyonosfer tabakasının pek işlevi kalmıyor..
Bilgileri hatırlamak açısından, HF (0-30 mhz) haberleşmelerde, antenimizden çıkan sinyal, değişik iyonosfer tabakalarına çarpar ve dünyaya geri yansır.
Yansıdığı toprak/ denizden tekrar yansır ve böylece gücünü tamamen kaybedene kadar dünya etrafında dolaşır..
Ancak VHF frekanslarda (50MHz ve üstü) iyonosfer bize çok yardımcı olmaz..
Antenimizden çkan sinyaller iyonosfer tabakasını geçerek uzay boşluğuna çıkar.
Bu sayede de bir öncki yazımda bahsettiğim gibi uydu haberleşmesini kolaylkla yapabilmekteyiz.
E peki nasıl daha uzaklara ulaşabiliriz???
Aslında şimdi söyleyeceğim 2 madde amatörlükte duvarınıza yazıp asmanız gereken bir madde..
1-)Kötü Cihaz ya da Kötü Şartlar yoktur.. Kötü anten vardır..
2-) FM modulasyonu ile uzak mesafe görüşmesi pek yapılamaz. SSB destekli cihaz edinmeyi; APRS, DSTAR vs destekli FM modulasyonlu teknolojik oyuncaklar edinmeye tercih edin.
Kısaca, iyi bir anten ile başkalarının duymadığı sinyalleri duyar ve QSO yapabilirsiniz. Tabii anten tek başına yeterli olmayabilir. Başka şartlar da gerekli.
Bu şartlara kısaca Propagasyon şartları denir..
HF te Propagasyon yani yayılım şartları ağırlıklı olarak İyonosferin durumuna bağlı iken, VHF ve üzeri bandlarda daha farklı durumlar söz konusudur.
Bu şartlara geçmeden önce, VHF DX yani.. uzak mesafe VHF haberleşmesi için, %100 şart olmasa da , Yatay yani horizontal bir anten kullanmanız size çok fayda sağlayacaktır.
Sebebine gelince, dikey/vertikal antenler insan yapısı elektriksel gürültüden çok etkilenir.
Yoğun QRM altında zaten zayıf gelecek olan sinyalleri duymanız oldukça zorlaşabilir. Bu yüzden horizontal anten kullanılması tavsiye edilmektedir.
Dünya genelinde kabul görmüş bu sebep yüzünden zaten konuşmaya çalışacağınız avrupalı istasyonların tamamına yakını Horizontal anten kullanacağından, Vertikal bir anten ile zatne bu istasyonların çok büyük bir bölümü ile haberleşemezsiniz.
Bir horizontal ve bir vertikal anten arasında yaklaşık 20 dB sinyal kaybı vardır.
Her 3 dB nin sinyal seviyesini 2 kat azalttığını göz önüne alacak olursanız, siz vertikal anten kullanırken , karşı tarafın horizontal anten kullanması pratikte birbirinizi duymayı imkansız hale getirecektir.
-
İlk propagasyon tipimiz Tropo.
Yani, radyo sinyallerimizin, kabaca, sıcak ve soğuk hava katmanları arasına girip, bunlardan yansıyarak uzak mesafelere taşınması olayı.
Önce en ideal ve en önemli şartları açıklayayım.
Modülasyon : En ideali SSB, ama Fm de işe yarar
Anten Tipi : Yagi 4-5 eleman veya daha üstü Horizontal Anten (vertikal de hiç yoktan iyidir)
Güç: 5W tan 400W a kadar tüm güçler.
Tropo şartları özellikle aksam , gece saatlerinde ortaya çıkar.
Özellikle karadeniz ve ege kıyılarında yaşayan arkadaşlar, eski karasal tv yayınlarını seyrederken, bahar ve yaz aylarında yabancı ülkelerin tv yayınlarını seyredebildiklerini, radyolarını dinleyebildiklerini hatırlayacaktır.
Bu olayın sebebi tropo'dur.
Ya da, örneğin Ankara'dan çankırı rölesini açan arkadaşlar, birkaç gün ya da saat sonra hiç duyamadıklarını fark edebilirler. Bunun da sebebi tropodur..
Tropo şartlarının ne durumda olduğu ya da nasıl takip edileceğine gelince,
https://tropo.f5len.org/forecasts-for-europe/ adresinden önünüzdeki 1 haftanın tropo tahminlerine ulaşabilirsiniz.
Ya da aprs sinyallerinden oluşturulan gerçek zamanlı haritalara http://aprs.mennolink.org/ adresinden erişebilirsiniz.
Tropo şartlarında anten, lokasyonunuz ve gücünüze bağlı olarak birkaç yüz km'den bin km ye kadar konuşabilmeniz olası.
Örneğin,
Amatörlüğe yeni başladığım 97 yılında ailemin yaşadığı Zonguldak'tan el cihazı ve cihazın üstindeki anten ile 2W ile Bularistan ve Romanya rölelerine sıklıkla, birkaç defa da Kırım'daki rölelere erişebilmiştim.
Deniz üzerinde inanılmaz mesafeler gidilebiliyor.Kıyıya yakın arkadaşların elinde inanılmaz bir cevher var kıymetini bilsinler.
Son zamanlarda ise, TA1D istanbul istasyonu ile yaptığımız denemelerde 300-400W civarı güçlerle SSB qso yaptığımız gibi, bir VHF yarışma sırasında 50W ile TA1ED, tekirdağ ile görüşme yapabilme şansım oldu.
https://www.youtube.com/watch?v=M4fKZ9sI2-w
adresinde bu yaptığımız QSOlardan birini görebilirsiniz.
Kara üzerinde tropo şartları biraz daha zayıf olduğu için tercihen SSB modülasyon kullandık.
Tropo'da en uzak mesafem ise Ankara- Romanya istasyonları oldu.
Kullanıcıların aradığı sayfalar: